صفحه اصلی > خبرها 


نسخه چاپي

کتابخانه مرکزی شرکت ملی گاز ایران؛ همگام با علم روز دنیا

با کتاب، این یار خاموش و پر رمز و راز و در میان کتابخانه‌ای زندگی می‌کند که به آن باور دارد و تلاش خود و همکارانش را بر شناخت بیشتر این یار دیرین گذاشته است!

بر این باور است که سرعت تولیدات علمی در دنیا بسیار بالاست و بنابراین کتابخانه معمولی شاید پاسخگوی نیاز بسیاری از مدیران حداقل در رده‌های تخصصی که نیاز به روزآمد بودن دارند، نباشد؛ چراکه نیک می‌داند از دیرباز، اطلاعات نقش مهم و حیاتی در زندگی انسان‌ها ایفا کرده و بر همین اساس، در طول زمان امکانات ارتباطی متعددی ایجاد شد تا کار جمع‌آوری، ذخیره و توزیع اطلاعات را به نحو مطلوب‌تری انجام دهد.

محبوبه موسوی رستم، مسئول کتابخانه مرکزی شرکت ملی گاز ایران، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد دانش‌شناسی و علم اطلاعات که از سال 1386، درست زمانی که ساختار کتابخانه تخصصی شرکت ملی گاز ایران به واحد آموزش و تجهیز نیروی انسانی واگذار شد، وارد صنعت گردید، نیاز انسان‌ها را در مطالعه بیشتر و دقیق‌تر می‌بیند. نیازی که روح انسان را تغذیه می‌کند و نه جسم او را.

اما از دیگر سو، تأثیراتی که عصر اطلاعات و شتاب فزاینده تکنولوژی‌های اطلاعاتی بر افراد می‌گذارند نیز، از ابعاد گوناگون قابل طرح و بررسی است. ازجمله عوارض رشد سریع فناوری‌های اطلاعاتی، می‌توان به نیاز به آموزش دائمی افراد جهت تطابق با این فناوری‌ها اشاره کرد.

به باور موسوی، در عصر اطلاعات، فناوری‌های جدید برای روز بعد، ممکن است معمولی و کهنه تلقی گردد؛ چراکه فناوری جدیدی جایگزین آن‌ها می‌شود. وی می‌گوید، نمی‌توانیم منکر آن شویم که از یک سو، سرعت تولیدات علمی در دنیا بسیار بالاست و از سوی دیگر، اخلاق اطلاع‌یابی کاربران به سمت منابع دیجیتال و فضای مجازی پیش رفته، بنابراین کتابخانه مرکزی شرکت ملی گاز ایران نیز موظف بوده تا خود را با این تغییرات همگام کند.

به گفته وی، شما می‌توانید هر منبع اطلاعاتی را که در بازار جهانی در دسترس باشد، از کتابخانه درخواست کرده و لینک آن را به آدرس library@nigc.ir بفرستید تا ظرف مدت 24 ساعت، متن کامل کتاب، مقاله یا هر منبع دیگری در این زمینه برای شما ارسال شود.

در واقع، آرشیو دیجیتال کتابخانه که در سال 1397 با حضور مدیرعامل وقت شرکت ملی گاز ایران و رئیس آموزش و تجهیز نیروی انسانی رونمایی شد، تاکنون موفق به تغذیه ۳ هزار منبع اطلاعاتی تخصصی شده که همین‌طور هم رو به افزایش است، ضمن آن که در سال جاری، پورتال کتابخانه به آدرس lib.nigc.ir راه‌اندازی شده که از آن طریق، می‌توان کلیه خدمات و سرویس‌های کتابخانه را یکجا مشاهده و استفاده کرد.

گپ و گفتی صمیمی با مسئول کتابخانه مرکزی شرکت ملی گاز ایران را با هم پی می‌گیریم. 

******************************

سرکار خانم موسوی، به‌عنوان نخستین پرسش، این کتابخانه ابتدا به ساکن، با چه رویکردی آغاز به کار کرد و با توجه به این که چنین کار جالب و دانش بنیانی، در جاهایی مثل پارس جنوبی که نیاز به مهارت‌های تخصصی دارد، قاعدتاً باید کارآیی بیشتری داشته باشد، چه هدفی را دنبال می‌کند؟

همانطور که از ابتدای سخنانم گفتم، ساختار کتابخانه تخصصی شرکت ملی گاز ایران از سال 87 از پژوهش به آموزش منتقل شد؛ این امر از آن رو بود که چون جنس این کار، یعنی کار کتابخانه و کتابداری، آموزشی است، این گزینه هم می‌تواند به‌عنوان یکی از فرصت‌های یادگیری، همگام با آموزش قدم برداشته و زیرمجموعه آموزش قرار گیرد.

در واقع، هدف کتابخانه ما، اطلاع‌رسانی و ارائه خدمات به کل صنعت گاز، نفت، پالایش و پخش و پتروشیمی است؛ یعنی مراجعه‌کنندگان ما می‌توانند از پارس جنوبی، شیراز، تهران، اصفهان و یا هرجای دیگری باشد؛ چراکه از همه جای ایران با ما از طریق پورتال، ایمیل و ... در تماس هستند و ما پس از دریافت درخواست آن‌ها، متن کامل مقالات، کتاب‌ها و سایر منابع الکترونیکی مورد نیازشان را  خدمت آن‌ها ارسال می‌کنیم.

یعنی هر چهار شرکت اصلی می‌توانند از این کتابخانه استفاده کنند و آیا آن‌ها نیز چنین کتابخانه‌ای دارند که مانند کتابخانه ما، قابل استفاده برای همه شرکت‌ها باشد؟

بله! حتماً. از آن جایی که سه شرکت دیگر وزارت نفت نیز مانند ما از نرم‌افزار سیمرغ استفاده می‌کنند، این مهم برای هر ۴ شرکت اصلی امکان‌پذیر خواهد بود، ضمن آن که تا جایی که اطلاع دارم، شرکت ملی صنایع پتروشیمی مثل ما بخش کتابخانه دیجیتال را تهیه کرده و در حال حاضر، شرکت‌های پتروشیمی، پالایش و پخش و گاز، دارای کتابخانه دیجیتال هستند و اکنون قادرند متن کامل مقالات، کتاب‌ها و سایر منابع را به صورت آنلاین در اختیار همکاران قرار دهند و چون نرم افزارهای همگی ما یکی است، می‌توانیم با هم لینک باشیم و به اصطلاح، همکاری بین 4 شرکت از این طریق، امکان‌پذیر هست.

میزان استقبال از این کتابخانه به چه اندازه است و دیجیتالی کردن آن تا چه حد در این زمینه مؤثر بوده است؟

خوب، بطور کلی، آن‌چه می‌دانیم آن است که آمار مطالعه در جامعه ما بسیار پایین است، ولی در عین حال، وظیفه کتابخانه هم این است که تلاش کند هم خود را بهتر نشون دهد و هم شرایط جامعه را برای کتاب‌خوانی هموارتر سازد.

در واقع، تلاش ما این بود که کتابخانه را پشت میز مدیران و کارشناسان ببریم؛ چراکه آن‌ها فرصت نمی‌کنند به‌صورت فیزیکی در کتابخانه حضور داشته باشند. بنابراین همه تلاش ما این بود که کتابخانه را پشت میز آن‌ها و به داخل خانه‌های‌شان ببریم و من فکر می‌کنم که این تأثیر به مرور بیشتر هم خواهد شد.

از زمانی که منابع به‌صورت چاپی بوده تا الآن که بخش دیجیتالی هم به آن اضافه شده، تعداد مراجعه‌کننده‌ها بسیار تغییر کرده، یعنی تا قبل از دیجیتالی شدن، تعداد خیلی خیلی کمتر بود و طبق آماری که ما از بخش امانت گرفتیم، پس از دیجیتالی شدن کتابخانه، 25 درصد به آمار مراجعه‌کنندگان اضافه شده و این امر بدین معنی است که دیجیتالی کردن کتابخانه، تأثیر بسیار مهمی در روند بهبود کتاب‌خوانی داشته است.

بیشتر چه نوع کتاب‌هایی را در کتابخانه دارید و در مجموع، چند جلد در این کتابخانه موجود است و آیا تصمیم دارید کتاب‌های عمومی (General) را هم به آن اضافه کنید یاخیر؟

مجموعه ما شامل 10 هزار عنوان منابع چاپی و 3 هزار منابع الکترونیکی است؛ در واقع، مجموعه ما یک مجموعه پویاست یعنی مرتب مجموعه بطور کامل وجین می‌شود، کتاب‌ها و موضوعات قدیمی و موضوع‌هایی که استفاده کمتری در کتابخانه دارد، حذف و منابع جدیدتر و به‌روزتر به آن اضافه می‌شود.

الآن حدود یک‌سال است که کتابخانه دیجیتال راه‌اندازی شده، ترجیح ما البته به کتاب‌های تخصصی بود که از نظر کتاب‌های تخصصی و به‌روز، این کتابخانه کاملاً غنی است. ضمن آن که یکی از اهداف ما در سال 98 آن است که به سمت کتاب‌های عمومی و فارسی پیش برویم.

بر همین اساس، 500 عنوان کتاب فارسی برای اضافه شدن به مجموعه در حال اسکن شدن است تا در سایت و یا همان کتابخانه دیجیتال تغذیه شود و همکاران بتوانند از منازل و یا حتی گوشی‌های خود، این کتاب‌ها را مطالعه کنند.

درخواست شما به‌عنوان مسئول کتابخانه مرکزی،  از مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران و نیز همکاران، چیست؟

پرسش جالبی است! من به عنوان مسئول کتابخانه از مسئولین بالادستی درخواست دارم که آن بهایی که باید، به کتابخانه داده شود؛ این مساله هم از منظر نیروی انسانی متخصص و خلاق، هم از منظر بودجه و هم از منظر ایجاد نیاز در سایر کارکنان صنعت گاز مطح می‌شود. این امر باعث می‌شود تا کتابخانه بهتر رشد کرده و تلاش کند تا در این مسیر به دستاوردهای جدید و مهم‌تری نیز دست پیدا کند.

نکته بسیار مهمی را متذکر شدید؛ «ایجاد نیاز»! به‌عنوان شخصی که مرتباً با کتاب سر و کار دارد و تلاش می‌کند تا جامعه‌ای بهتر را با کتاب‌خوانی بیشتر، بوجود آورد، این کار چگونه میسر است؟

تصور می‌کنم، این ایجاد نیاز می‌تواند در جنس کار کارمندها، نحوه مدیریت و اهمیت دادن به تخصصی بودن کار خلاصه شود، ضمن آن که در کنار همین ایجاد نیاز، یک‌سری راه‌های تشویقی برای کارمندان ایجاد شود که آن‌ها هم احساس کنند می‌توانند با فراغ بال به کتابخانه مراجعه کرده و به عنوان مثال، 20 دقیقه در روز را بدون دردسر به مطالعه اختصاص دهند.

به باور من، این باعث می‌شود تا کارکنان هم روحیه بهتری داشته باشند و هم با اعتماد به نفس بهتر و دانش بیشتری به کار خود ادامه دهند.

.... و مهم‌تر آن که این احساس نیاز در آن‌ها بوجود آید که باید حتماً به روز باشند و ....

دقیقاً و این مساله، شاید مهم‌ترین نکته در این زمینه باشد که باید بسیار جدی گرفته شود. در دنیایی که به عصر اطلاعات معروف است، به‌روز بودن لازمه پیشرفت بیشتر و بهتر در هر کاری است.

خوب خانم موسوی! آیا نکته دیگری در این ارتباط به نظرتان می‌رسد که برای ما بازگو کنید؟

فقط یک بار دیگر خواستم این نکته را با هم و نیز با همه دوستان مرور کنیم که این کتابخانه که از ابتدای ورود من در سال 87، با مسئولیت آقای رحیمیان به تجهیزات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری تجهیز شد و پس از مدیریت آقای فرشیدی، گام‌های دیجیتالی شدن را برداشت، همچنان در انتظار حمایت‌ها و برخوردهای درست، منطقی و صمیمانه مسئولین و کارکنان است.

استفاده از فناوری‌های جدید با حمایت‌های مهندس عراقی، مدیرعامل وقت شرکت ملی گاز ایران و اکنون مهندس تربتی، مدیرعامل کنونی شرکت، باعث شد تا ما به درستی راه خود را پیدا کرده و برای بهتر شدن، تلاش کنیم. تصور می‌کنم اگر این حمایت‌ها؛ چه از لحاظ بودجه و چه از لحاظ IT ادامه پیدا کرده و تقویت شود، ما هم می‌توانیم جایگاه یک کتابخانه تخصصی واقعی را داشته باشیم.

به‌عنوان آخرین پرسش، وضعیت نیروی انسانی کتابخانه به چه صورت است و چه تعداد نیروی متخصص در این‌جا مشغول به کار هستند؟

ساختار کتابخانه در مقایسه با ساختار کتابخانه‌های تخصصی هم رده خود بسیار پایین است و من می‌توانم نمونه‌هایی از کتابخانه‌های دیگر بیاورم که ساختارشان بسیار تجهیزشده است؛ یعنی هر قستی مسئول خاص خود را دارد. ما اینجا به هرحال، از کمبود نیروی انسانی رنج می‌بریم ولی تا آن‌جایی که به ما مربوط می‌شده و به اصطلاح قدرت مانور داشتیم، نیروهایی را جذب کردیم که مرتبط با کار کتابخانه باشد.

ما اینجا متخصص کتابداری داریم که در واقع، در زمینه علم دانش شناسی و علم اطلاعات، به‌روز شده آن‌ها را در اختیار دارد، همچنین متخصص مهندسی سخت‌افزار که به کار خود بسیار وارد است، ولی این مساله را نمی‌توان کتمان کرد که این کتابخانه در حال گسترش و توسعه است و بهتر است که نیروهای خلاق هم به آن اضافه شوند.

روابط عمومی شرکت ملی گاز ایران

خبرنگار: سهیلا زمانی

 

 

  • تاریخ درج خبر :
  • 1398/09/20 - ١٥:١٤
  • تاریخ بروز رسانی خبر :
  • تعداد بازدید خبر :
  • 4988